کد خبر : 241825
تاریخ انتشار : 30 تیر 1397 9:11
تعداد مشاهدات : 188

تهدید های اقتصاد ایران و فرصتی برای صنایع دستی

مهران هوشیار، مدیرگروه صنایع دستی دانشگاه سوره در مصاحبه با خبرگزاری پارس گفت: ممنوعیت ورود کالاهای صنایع دستی خارجی می تواند فرصت اشتغال زایی را در حوزه صنایع دستی ارتقاء دهد. اما مسئله این است که ما از این فرصت به خوبی استفاده کنیم.

صنایع دستی سال ها است که به دنبال یک فرصت طلایی است. فرصتی که بتواند با آن بازار را دوباره به تسخیر خود درآورد. «ممنوعیت ورود صنایع دستی خارجی» آن هم کالاهایی که مشابه با محصولات صنایع دستی داخلی هستند، همیشه یکی از خواسته های فعالان صنایع دستی بوده اما این آرزو زمانی به حقیقت پیوسته که کارگاه های صنایع دستی امروز با چالش های مختلفی از جمله کمبود مواد اولیه، افزایش قیمت تمام شده تولید محصولات و بی میلی بازار به خرید دست و پنجه نرم می کند. فعالان صنایع دستی همچنان در تلاشند تا چراغ این صنعت اصیل را روشن نگاه دارد، هرچند این چراغ آن قدرها کم سو است که روشن نگاه داشتنش کار ساده ای به نظر نمی رسد.

درهای باز ایران به روی محصولات صنایع دستی کشورهای خارجی از جمله چین، هند و پاکستان در سال های اخیر بازار محصولات صنایع دستی ایرانی را کساد کرده است. قیمت های پایین محصولات صنایع دستی چینی و هندی بازارهای سوغات اکثر شهرهای ایران را تسخیر کرده تا آنجا که بازار نقش جهان اصفهان نیز از گزند آن در امان نبوده است. گرچه چند سالی می شود که متولیان امر از ممنوعیت عرضه این محصولات در بازارهای ایران خبر داده اند و بازارسانی را مسئول نظارت و گزارش فروش و عرضه این محصولات در بازارهای صنایع دستی ایران کرده اند، اما تا پیش از این همچنان ورود محصولات صنایع دستی خارجی به صورت قاچاق آن هم از مبادی رسمی ممکن بوده است. اتفاقی که در آخر به فروش غیر رسمی و گاه رسمی این محصولات در فروشگاه ها و مغازه ها منجر شده است.

اما در شرایطی که اقتصاد ایران با چالش گرانی ارز و بالا رفتن قیمت ها روبه رو است، مسئولان امر تصمیم به ممنوعیت واردات این محصولات به کشور گرفته اند. دیروز معاون صنایع دستی کشور این خبر را به رسانه ها داد و گفت که دستور این ممنوعیت به گمرک کشور ابلاغ شده است. پویا محمودیان با اعلام این خبر افزود: «یکی از دغدغه ها و چالش های همیشگی تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنایع دستی کشور حضور صنایع دستی خارجی از جمله ترکیه ای، چینی و هندی در بازار ایران است.» محمودیان افزود: «در جلسه ای که با گروه های مختلف صادرکننده صنایع دستی کشور داشتیم، گلایه جدی داشتند که وقتی محصولات خارجی وارد بازار می شود، سبد خرید صنایع دستی وطنی ضعیف تر خواهد شد.» او ادامه داد: «در طول دو ماه مذاکره و جلسات فشرده با سازمان توسعه تجارت ایران، وزارت صنعت، معدن و تجارت و گمرکات کشور، سرانجام این تصمیم اتخاذ شد.» محمودیان تاکید کرد: «هم اکنون وزارت صنعت، کالاهای وارداتی صنایع دستی را در فهرست اقلام ممنوعه وارداتی قرار داده و این موضوع به صورت رسمی به گمرکات کشور ابلاغ شده است.»

او درباره نحوه تشخیص کالاهای قاچاق اظهار کرد: «تشخیص این موضوع با ارزیابان گمرک هست اما برای تقویت توانمندی ارزیابان گمرک تفاهم کرده ایم تا هرجا احساس کردند که به توان کارشناسان تخصصی ما احتیاج دارند به آنها کمک خواهیم کرد.» معاون صنایع دستی کشور افزود: «دوره های آموزشی ویژه ای نیز برای ارتقای دانش ارزیابان گمرک برنامه ریزی شده تا سطح اشراف آنها در این باره افزون شود.»

خبر خوب، خبر بد

این خبر اگرچه خبری خوش برای فعالان صنایع دستی به حساب می آید اما این اتفاق خوب در شرایطی رخ داده که بحران اقتصادی کشور صنایع دستی را با چالش مواجه کرده است. چالشی که حتی چنین فرصتی طلایی ای نمی تواند ضامن بقای آن باشد.

مهران هوشیار، مدیرگروه صنایع دستی دانشگاه سوره  به بررسی این فرصت در شرایط اقتصادی کنونی ایران برای صنایع دستی پرداخته و می گوید: «پاسخ به این سوال بسیار مشکل است به این دلیل که جنبه های مختلفی را باید برای آن در نظر گرفت. امروز برای صنایع دستی فرصتی پیش آمده که سال ها این حوزه منتظر آن بوده است. فرصتی که البته در شرایط خوبی به دست نیامده است. تهدید هایی که اقتصاد ایران را با چالش مواجه کرده فرصتی را برای صنایع دستی به وجود آورده که البته معلوم نیست تا چه اندازه بتواند به این صنعت کمک کند.»

او می افزاید: «ممنوعیت ورود کالاهای صنایع دستی خارجی می تواند فرصت اشتغال زایی را در حوزه صنایع دستی ارتقاء دهد. اما مسئله این است که ما از این فرصت به خوبی استفاده کنیم. از یک سو معیشت مردم به خطر افتاده و قدرت خرید مردم پایین آمده و طبیعتا خرید محصولات فرهنگی و به خصوص صنایع دستی نیز تحت الشعاع قرار می گیرد. مردم مجبور هستند تا در این شرایط اولویت های اولیه زندگی خود را تامین کنند. شاید این مهم ترین بخشی است که متولیان امر باید به آن رسیدگی کنند.»

هوشیار ادامه می دهد: «نکته دوم بحث تولیدکننده است. درست است که با کاهش یا قطع ورود کالاهای مشابه محصولات صنایع دستی داخل از کشورهای خارجی اقبال و حمایت صنایع دستی داخلی بیشتر می شود اما از آن تولید و هزینه های حامل های انرژی، نیروی کار، هزینه های کارگاهی و ... به تولیدکننده صنایع دستی فشار می آورد و اگر این تولیدکننده به خاطر فشارهای معیشتی که در جامعه گریبان او را گرفته، دوام بیاورد و نتواند محصولاتش را به فروش برساند، نمی تواند هزینه های تولید را تامین کند و طبیعتا زمین می خورد و همین اتفاقات به صورت زنجیره وار دست به دست هم می دهند و نه تنها ممنوعیت ورود صنایع دستی خارجی به ایران نمی تواند فرصت باشد بلکه صنایع دستی زمین گیر خواهد شد.» او می گوید: «این ها جنبه های ظریف و ریزی است که باید دیده شود و مانند حلقه های یک زنجیر به هم پیوند داشته باشد تا یک نسخه قابل قبول برای تولید داخلی و کالای ایرانی باشد.»

کاربردی شدن، بهترین شتاب دهنده

شاید اگر فرصت طلایی ورود صنایع دستی خارجی به ایران در شرایط اقتصادی کنونی به دست نمی آمد و اقتصاد حال و روز بهتری داشت، «کاربردی شدن صنایع دستی» که حالا کم کم توانسته در تمام رشته ها نفوذ و خودنمایی کند، بهترین شتاب دهنده به رونق بازار این صنعت بود. اما وضعیت کنونی اقتصاد مانند ترمزی برای ماشین صنایع دستی عمل می کند. هوشیار می گوید: «یکی از راه کارهای حمایتی و انگیزشی بود که در حوزه صنایع دستی به خصوص برای افرادی که به صورت علمی این مسیر را طی می کنند و فراغ التحصیلان صنایع دستی و حوزه های میان رشته ای است. طرح کاربردی شدن صنایع دستی انگیزه تولید نمونه هایی از صنایع دستی شد که علاوه بر جنبه تزئینی شان در بتن زندگی کاربردی شد. اما متاسفانه مسئولان و برنامه ریزان این حوزه و کسانی که رسالت حمایت را برعهده دارند بیشتر از اینکه سواد فرهنگی یا دیدگاه علمی داشته باشند رویکردهای سیاسی دارند و همین عامل سبب می شود که سایر چیزها تحت الشعاع قرار گیرد.»

با این حال اگرچه ورود صنایع دستی خارجی به ایران ممنوع اعلام شده اما تحقق این فرمان به همین راحتی ها نخواهد بود. ورود صنایع دستی به صورت قاچاق همواره این صنعت را تهدید می کند. واقعیتی که البته معاونت صنایع دستی سازمان میراث گویا برای آن هم فکری کرده است. محمودیان در اظهارات خود اشاره کرده که «به طور طبیعی وقتی راه های واردات رسمی کالاهای خارجی به کشور محدود شود تلاش برای قاچاق کالا صورت می گیرد که البته ما برای آن هم تمهیداتی اندیشیده ایم. گشت های قاچاق که از سال 95 راه اندازی شده است با جدیت بیشتری فعالیت خواهند کرد و در این گشت ها از این پس، نیروهایی متشکل از کارشناسان سازمان حمایت از مصرف کننده، سازمان صنعت معدن تجارت و اداره کل صنایع دستی هر استان انجام وظیفه خواهند کرد و کالاهای قاچاق کشف شده را صورت جلسه کرده و به اماکن تحویل می دهند.» معاون صنایع دستی کشور همچنین از انعقاد تفاهمنامه ای با سازمان مبارزه با قاچاق کالا و ارز خبر داده که بر اساس آن، این اجازه طبق قانون به معاونت صنایع دستی داده شده تا یگان حفاظتی سازمان قدرت لازم برای وارد عمل شدن برای مقابله با قاچاق را داشته باشد.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :